| |
 |
 |
 |
 |
 |
|
|
|
| UDZIA£ 8 PU£KU U£ANÓW KSIÊCIA JÓZEFA PONIATOWSKIEGO W KAMPANII WRZE¦NIOWEJ |
|
-1939.08.23 – powrót Pu³ku w trybie alarmowym z podobozia w Krzeszowicach do koszar w Krakowie
-1939.08.23/24 – mobilizacja pierwszego rzutu Pu³ku
-1939.08.24/25 – wyj¶cie Pu³ku na koncentracjê Brygady pod Zawierciem (do 29.08)
-1939.08.30 – przej¶cie Pu³ku do Ligoty Wo¼nickiej
-1939.08.30-31 – przygotowywanie wyznaczonych pozycji:
- na skrzyd³ach Pu³ku po dywizjonie 5 PSK
- na przedpolu OW: 3 PU, dyon panc, baon ON i szwadron kolarzy
- 1/8 szwadron od po³udnia
- 2/8 szwadron od pó³nocy
- 3/8 szwadron w centrum
- 4/8 szwadron w odwodzie
- dca Pu³ku z 5 DAK-iem za 2/8 szwadronem
- koniowodni 2km z ty³u w rejonie Czarnego Lasu
- 1939.09.01 .. 4:50 – Niemcy rozpoczynaj± natarcie
- OW trzyma siê na przedpolu do po³udnia po czym skokami wycofuje siê do odwodu Brygady. Odt±d 8 PU jest w pierwszej linii
- ostro¿no¶æ Niemców w podchodzeniu powoduje, ¿e styczno¶æ a nimi Pu³k patrolami nawi±zuje wieczorem i trzyma j± ca³± noc (patrol pchor Kiciñskiego)
- 1939.09.02 – 5:30 – niemieckie przygotowanie artyleryjskie
6:00 – Niemcy rozpoczynaj± natarcie w ci±gu godziny ca³kowicie odparte
7:00 – kolejne przygotowanie artyleryjskie i kolejne natarcie Niemców, szczególnie silne na odcinku 2 szwadronu (pierwszy zabity – u³an Birnbaum)
9:00 – 4 szwadron z odwodu rzucony na zagro¿ony odcinek 2 szwadronu
- natarcie Niemcy prowadz± 40 czo³gami, które w gêstej mgle przebijaj± siê przez 3 szwadron wychodz±c na ty³y 2 szwadronu (zniszczone 4 czo³gi i 1 motocykl z ckm). 2 czo³gi docieraj± do stanowiska dcy Pu³ku oczekuj±cego ich z kbk w rêku. Zostaj± one zniszczone celnym ogniem armat 5 DAK-u.
- po przerwie spowodowanej wyczerpaniem npla rusza jego 3 natarcie, tym razem piechota wzmocniona czo³gami. Jednocze¶nie dca Pu³ku otrzymuje rozkaz odwrotu. 4 szwadron z plutonem ckm i dzia³kiem ppanc pozostaje w celu od³ony odwrotu, który nastêpuje w kierunku koniowodnych w Czarnym Lesie. Trzymaj±c npla na dystans 4 szwadron do³±cza do Pu³ku, który o zmroku osi±ga Zawiercie przechodz±c do odwodu Brygady. (Pu³k niszczy tego dnia 12-15 czo³gów, bierze kilkunastu jeñców i traci 14 u³anów zabitych i rannych).
- 1939.09.03 – po pó³nocy Brygada rusza na nowe stanowiska i o ¶wicie osi±ga rejon Prad³a. Od godziny 6-tej 5 PSK jest w kontakcie z nplem na szosie ¯arki – Prad³a. Oko³o 12:30 Pu³k otrzymuje rozkaz zajêcia i obrony Szczekocin, na które od Lelowa maszeruje npl. 4 szwadron z plutonem ckm i dzia³kiem ppanc rusza jako podjazd na Nak³o. Pu³k z 1/5 bateri± maszeruje do Szczekocin przed którymi dochodzi do boju spotkaniowego z samochodami pancernymi npla – jeden z nich p³onie reszta ucieka na Nak³o. 2 szwadron z plutonem ckm i plutonem kolarzy odrzuca npla z mostu szosowego na Nak³o i ustawia tam przyczó³ek mostowy. 1 szwadron staje w drugim rzucie na cmentarzu a 3 szwadron na folwarku na p³d-wsch od Szczekocin jako odwód i os³ona DAK-u. Koniowodni i tabor bojowy w m Goleniowy. Kiedy oko³o 14:30 4 szwadron dociera pod Nak³o zostaje niespodziewanie zaatakowany przez samochody pancerne npla odrzucone przez Pu³k spod Szczekocin. Zostaj± one spêdzone ogniem dzia³ka ppanc. Jednocze¶nie od zachodu pojawia siê d³uga kolumna 2 DLek. 4 szwadron ustawia wszystkie rusznice ppanc oraz 2 sekcje rkm w pierwszym rzucie. Zawodz± nerwy dcy dzia³ka ppanc, które przez to strzela niecelnie i w koñcu galopem wycofuje siê do Szczekocin. Wspaniale spisuj± siê natomiast rusznice ppanc niszcz±c 3 samochody pancerne npla. Obrona w Szczekocinach trzyma siê dzielnie mimo trzykrotnych nalotów i morderczego ognia artylerii, od których p³onie ca³e miasto. Dwukrotnie natarciem na bagnety npl zostaje odrzucony. Dopiero zagro¿enie okr±¿eniem od po³udnia i pó³nocy zmusza Pu³k do odwrotu ok. godziny 18-tej. Szwadrony przebijaj± siê ju¿ przez patrole npla miêdzy domami Szczekocin. 4 szwadron ok. 17-tej zbiera siê w Siedliskach i postanawia do³±czyæ do Pu³ku w kierunku s³yszalnych odg³osów bitwy w Szczekocinach. Pierwszy patrol szwadronu dociera pod miasto ju¿ po zachodzie s³oñca i melduje dowódcy zajêcie go przez Niemców. Wobec tego rtm Matuszek postanawia wycofaæ siê za Pilicê.
Dca Pu³ku organizuje tymczasem now± liniê obrony na wschodnim brzegu Pilicy, na przedmie¶ciu Zarzecze. Mimo kilkukrotnych prób nie udaje siê nawi±zaæ kontaktu radiowego z Brygad±. Pozycje Pu³ku niespodziewanie zostaj± zaatakowane od p³n-wsch. Npl zostaje jednak odparty ogniem wszystkich ckm oraz dzia³ek ppanc. O 20-tej dca podejmuje decyzjê o odwrocie po osi nakazanej na porannej odprawie w Brygadzie na Jêdrzejów i dalej na Kielce. W czasie nocnego odwrotu na Jêdrzejów Pu³k wraz z 1/5 bateri± jest kilkakrotnie atakowany przez samochody pancerne npla.
- 1939.09.04 – Rankiem Pu³k osi±ga silnie bombardowany Jêdrzejów gdzie do³±cza do niego równie¿ 12 tankietek dyonu panc. Po po³udniu oddzia³y Pu³ku ubezpieczaj± liniê Nidy. Wieczorem w obliczu zbli¿aj±cych siê patroli npla Pu³k rusza przez Kielce do Wilkowa zostawiaj±c 3 szwadron do obrony przepraw mostowych na Nidzie. W Kielcach zostaje dyon panc.
4 szwadron przez ca³y dzieñ polnymi drogami maszeruje na Sêdziszów gdzie jednak nie znajduje ¶ladu Brygady i rusza na Jêdrzejów.
- 1939.09.05 – Pu³k wypoczywa w Wilkowie. 4 szwadron nad ranem dochodzi do Jêdrzejowa, w którym jest kilka czo³gów npla. Szwadron naciera w szyku pieszym – czo³gi wycofuj± siê lecz natychmiast nastêpuje nalot, na który u³ani odpowiadaj± ogniem ckm – jeden samolot zostaje trafiony. O 19-tej szwadron rusza w kierunku na Piñczów. ¦cigany przez 7 samochodów pancernych npla spiesza 1 ckm, 2 sekcje rkm oraz wszystkie rusznice ppanc wykorzystuj±c dwie furmanki zarekwirowane na drodze i odsy³aj±c resztê szwadronu naprzód organizuje zasadzkê. 2 samochody pancerne zostaj± zniszczone, reszta siê wycofuje. Obok jednego u³ani znajduj± mapê z wyrysowanymi liniami marszu kolumn npla – mapa zostanie dostarczona dowództwu armii. Uczestnicy zasadzki za³adowuj± siê na furmanki i do³±czaj± do szwadronu.
- 1939.09.06 – Pu³k naciskany przez npla od po³udnia przechodzi do rejonu Krynki – Brody. Dca wydziela dyon w sk³adzie 1 i 2 szwadron, pluton ckm, dzia³ko ppanc i pluton artylerii konnej do rejonu Wierzbnik sk±d przepêdza patrole npla i ochrania liniê kolejow±. W nocy nieznaczna strzelanina.
Rano 4 szwadron dociera do Brygady na drodze Busko – Korczyn.
- 1939.09.07 – po po³udniu Pu³k dociera do Solca nad Wis³± gdzie przygotowuje obronê przeprawy. Wydzielony dywizjon maszeruje na I³¿ê w kontakcie z patrolami npla. W zasadzce bierze do niewoli jeñców, motocykl i rkm.
- 1939.09.08 – WBPancMot przejmuje odcinek Pu³ku, który odchodzi do Opola gdzie do³±cza do niego wydzielony dywizjon.
4 szwadron przechodzi Wis³ê w Nowym Korczynie. Zaskakuje ogniem ckm kolumnê npla, która nadesz³a od Stopnicy i przepêdza j±. Do Brygady do³±cza trójszwadronowy dywizjon marszowy.
- 1939.09.09 – Pu³k odchodzi na odpoczynek do Stró¿ k/Kra¶nika.
4 szwadron zluzowany przez baon ON do³±cza do kolumny Brygady w marszu na Baranów gdzie pe³ni s³u¿bê porz±dkow±.
- 1939.09.10 – do Pu³ku do³±cza tabor Brygady, który rusza dalej na Janów Lubelski.
4 szwadron z Brygad± os³aniaj± przeprawê w Baranowie 23 DP.
- 1939.09.11 – 4 szwadron obsadza liniê Wis³y w rejonie Tarnobrzega. Wieczorem zostaje odwo³any do mp Brygady w Mokrzyszowie.
- 1939.09.12 – Pu³k odchodzi celem dozoru linii Wis³y na odcinku Annopola. Tu do³±cza 3 szwadron, który broni³ mostów na Nidzie do 5 wrze¶nia nastêpnie je wysadzaj±c. Przez Wis³ê przeprawi³ siê w Pu³awach. Wieczorem pierwsze oddzia³y 4 DP npla przesz³y Wis³ê pod Annopolem a 14 DP pod Solcem.
4 szwadron w stra¿y tylnej os³ania odwrót przez San w Rozwadowie.
- 1939.09.13 – Pu³k odrzuca wszystkie frontalne natarcia npla. 3 szwadron zdobywa rowery i uzbrojenie dwóch kompanii npla. O 22-giej dtwo armii nakazuje odwrót na Kra¶nik gdy¿ czo³gi npla meldowane s± ju¿ w Zamo¶ciu.
4 szwadron po postoju w m Lipa podejmuje dalszy marsz na Janów Lubelski.
- 1939.09.14 – w po³udnie podchodz± pod liniê obrony pod Kra¶nikiem pierwsze oddzia³y npla. Wszêdzie zostaj± odparte.
4 szwadron z Brygad± osi±gaj± p³on±cy Janów Lubelski. Tu do³±cza pieszy szwadron marszowy, który wyruszy³ z Krakowa 4.09.
- 1939.09.15 – Pu³k wyrusza po pó³nocy bez patrolu ppor Skrochowskiego przez Turobin i Krasnystaw.
4 szwadron z Brygad± maszeruje przez Bi³goraj z zamiarem uderzenia na Tarnogród.
- 1939.09.15/16 – nocne natarcie na Tarnogród w ulewnym deszczu. 4 szwadron idzie na 3 PU. Po pó³nocy przychodzi rozkaz odwrotu.
- 1939.09.16 – przed po³udniem natarcie npla od pó³nocy z kierunku Bi³goraja znosi szwadron kolarzy.
- 1939.09.16/17 – marsz na Kosobudy dla nawi±zania ³±czno¶ci z WBPancMot.
- 1939.09.17 – Pu³k staje ko³o Rejowca gdzie przechodzi pod rozkazy kombinowanej brygady p³k Zakrzewskiego (8 PU, p u³ warszawskich, resztki Wil BKaw)
O 5-tej Brygada przybywa na skrzy¿owanie dróg Rudka – Krasnobród i Rudka – Kosobudy. Dyon marszowy os³ania od pó³nocy wzg 286, 5 PSK kierunek Kosobudy Lipsko, 3 PU przesmyk Kosobudy, 4/8 szwadron odwód w lesie Kosobudy. Ca³y dzieñ oddzia³y znosz± ogieñ nêkaj±cy. W tym dniu do³±cza do 4 szwadronu patrol ppor Skrochowskiego, który odbi³ siê od Pu³ku. O 19-tej marsz w kierunku Suchowola – Majdan Wielki dla os³ony przemarszu GO ¦l±sk.
- 1939.09.18 – koncentracja komb bryg w zwi±zku z przygotowaniem natarcia grupy gen Kruszewskiego na Krasnystaw.
Po przybyciu do Majdanu Wielkiego 4 szwadron obsadza most na rzece Wieprz.
- 1939.09.19 – o ¶wicie rozpoczête w nocy natarcie na Krasnystaw zostaje odwo³ane przez gen D±b- Biernackiego. Pu³k maszeruje przez Izbicê i o ¶wicie 20.09 osi±ga Kazimierzówkê.
W nocy rusza natarcie, które ma otworzyæ drogê na po³udnie po³±czonym armiom Kraków i gen Piskora. KBKaw naciera na lewym skrzydle. Z powodu olbrzymiej przewagi ognia npla nadchodzi rozkaz armii samodzielnego przedzierania siê wielkich jednostek. Dca KBKaw postanawia przedzieraæ siê przez Majdan Wielki – Suchowolê na wschód. 4 szwadron zostaje wys³any w celu zdobycia mostu w Majdanie. W szyku pieszym u³ani podchodz± blisko pozycji npla i po obrzuceniu granatami nacieraj± wyrzucaj±c Niemców, którzy zostawiaj± ca³y ciê¿ki sprzêt m in du¿o motocykli i rowerów. Niestety nadchodzi rozkaz powrotu do koni, który oznacza odwrót i zmianê planów.
- 1939.09.20 – Pu³k z komb bryg rusza na Komarów. W skutek zab³±dzenia w ciemno¶ciach dca brygady rusza na rozpoznanie z 8 PU rejonu Pukarzów – £aszczów.
Rano dca KBKaw gen Piasecki oznajmia zebranym oficerom o planie kapitulacji powziêtym przez dcê armii. Zostawia woln± rêkê swoim oddzia³om. 4 szwadron wykorzystuje chwilê spokoju i przebija siê przez pier¶cieñ Niemców. W lasach ordynackich rtm Matuszek oznajmia pozosta³ym swój plan marszu na Wêgry. Ostatecznie rusza z nim 4 oficerów, 2 podchor±¿ych, jeden kapral, jeden st u³an oraz 35 u³anów. Maszeruj± nocami w dzieñ zalegaj±c w lasach.
- 1939.09.21 – 2 szwadrony Pu³ku nacieraj± pieszo na Ma³oni¿, który okazuje siê zajêty przez piechotê npla. Jego gêsty ogieñ za³amuje natarcie u³anów. Szwadronu wycofuj± siê do reszty Pu³ku. W ci±gu dnia Pu³k odrzuca natarcie npla na Czartowiec.
- 1939.09.22 – O ¶wicie komb bryg zostaje podporz±dkowana gen Andersowi, który nadci±gn±³ z Nowogródzk± i Wo³yñsk± BK.
- 1939.09.23 – Rusza natarcie zgrupowania kawalerii gen Andersa na Krasnobród. Komb bryg ma i¶æ za brygad± Wo³yñsk± schodem na prawo os³aniaj±c od pó³nocy. 8 PU szed³ w odwodzie brygady. Z pu³kiem u³anów warszawskich zostaje skierowany do zdobycia w szyku pieszym przeprawy na Wieprzu. Na skutek nag³ego przeciwnatarcia npla musia³ wycofaæ siê pu³k u³anów warszawskich a artyleria npla ob³o¿y³a ogniem koniowodnych wywo³uj±c pop³och w¶ród koni. Pu³ki zaczê³y wycofywaæ siê za uciekaj±cymi na wschód koñmi. Wieczorem p³k Dunin – ¯uchowski, ca³y skrwawiony na koniu z przestrzelon± szyj± meldowa³ rozproszenie Pu³ku. Jako, ¿e inne pu³ki by³y w podobnym po³o¿eniu dca komb bryg zarz±dza przebijanie siê chêtnych na Wêgry w ramach jednostek. Dca Pu³ku ruszy³ pieszo z 20 lud¼mi. Uda³o im siê szczê¶liwie przej¶æ przez pier¶cieñ niemiecki (w chwili zakoñczenia bitwy komb bryg by³a otoczona) i maszerowaæ dalej nocami w dzieñ chroni±c siê w lasach.
- 1939.09.27 – grupa rtm Matuszka rozsiod³uje konie na polanie w lesie i rusza dalej pieszo.
- 1939.09.28 – grupa rtm Matuszka wchodzi do wsi Zielna i zostaje otoczona przez ok. 200 uzbrojonych Ukraiñców, którzy jednak pozwalaj± przej¶æ Polakom zdeterminowanym u¿yæ posiadanej broni. Otwieraj± ogieñ dopiero gdy u³ani zaczynaj± siê wspinaæ pod strome zbocze za wsi±.
- 1939.09.30/10.01 – ju¿ tylko 8 osób z grupy rtm Matuszka przekracza granicê wêgiersk±.
- 1939.10.10 ok. – gdzie¶ w górach powy¿ej Starego Sambora pozostali przy dcy Pu³ku na skutek zdrady Ukraiñców zostali wziêci do niewoli przez sowietów i dostali siê do obozu w Starobielsku.
|
|
|
|
|
|
| 
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
|